Zwykła pożyczka w tej sytuacji może wydawać się dobrym rozwiązaniem i wprawdzie dzięki niej będziemy pamiętać o świętach jeszcze długo po ich zakończeniu (przy kolejnych spłatach), lecz wielu sytuacjach może ona doprowadzić do mocnego zaciskania pasa, gdy mnogość comiesięcznych opłat, skumuluje się przekraczając akceptowalny poziom, obniżając komfort życia, a nawet zmuszając do ekstremalnego zaciskania pasa. Może się pojawić wtedy myśl o kolejnej pożyczce, na spłatę już posiadanych, a wtedy jesteśmy już krok od tzw. “pułapki kredytowej” czyli błędnego koła zaciągania jednych kredytów na spłatę innych, co może się skończyć nieprzyjemnie, włącznie z wpisami do rejestrów dłużników, czy innych instytucji typu Biuro Informacji Kredytowej. Podobnie się ma korzystanie z kart kredytowych, które wprawdzie kuszą długimi, ponad 50 dniowymi okresami spłaty bez odsetek, lecz gdy nadejdą święta, może się okazać, że ustalony przez bank termin spłaty zadłużenia z karty kredytowej wypadnie nie za “prawie dwa miesiące” ale “nieco ponad trzy tygodnie”, a wypłata nadejdzie jak zwykle…

Dlatego, aby święta nie wiązały się z przykrymi wspomnieniami, należy być mądrym przed, a nie po szkodzie. Właśnie teraz mamy ostatni moment przed świętami do podjęcia decyzji o kredycie konsolidacyjnym oraz skorzystania z możliwości otrzymania dodatkowej gotówki na dowolny cel. W ostatecznym rozrachunku będzie nas to kosztowało dużo mniej (obniżymy miesięczne spłaty), niż dojście do tego samego wniosku dopiero w Nowym Roku, gdy szał zakupowy minie, szaleństwa nocy Sylwestrowej pozostaną we wspomnieniach lub na zdjęciach, a karnawał zacznie nabierać tempa. Wejście w Nowy Rok z luzem w portfelu daje też prawo do poczynienia ambitnych postanowień na kolejny rok, które niekoniecznie muszą wiązać się z nowymi zakupami, a raczej z większą dyscypliną w tym zakresie.

Kredyt konsolidacyjny redukuje zadłużenie:

I tak, i nie. W zależności od dopasowania parametrów, kwota kredytu konsolidacyjnego może być niższa od sumy kredytów poddawanych konsolidacji ale wszystko to zależy od porównania na jakich warunkach wzięliśmy wcześniejsze kredyty, kosztów związanych z udzieleniem nowego kredytu. Wydłużanie okresu spłaty zwiększa koszt odsetek jakie wpłacimy do banku.

Wydłużenie okresu spłaty się opłaca:

Wydłużanie okresu spłaty opłaca się głównie bankowi, gdyż zarobi więcej i zwiąże klienta ze sobą na dłuższy okres. Dla klienta jest to wybór typu “coś za coś” i uzależniony jest od naszej aktualnej sytuacji oraz priorytetów.

Minimum formalności:

To zwykle gorsze warunki – wyższe oprocentowanie, niższa maksymalna kwota kredytu… i w formie pożyczki gotówkowej, bo przy ustanawianiu hipoteki, to minimum formalności jest i tak obłożone pewnymi restrykcjami, ale jeśli chce sie uzyskać radykalną różnicę w oprocentowaniu, to nie ma innego wyjścia. Poza tym minimum formalności dotyczy osób z krystaliczną historią spłacania kredytów oraz o stabilnych dochodach. Jeśli nie spełniamy standardowych kryteriów, liczba wymaganych zaświadczeń i kwitków może się zwiększyć.

Kredyt na 130% wartości nieruchomości zabezpieczającej:

Choć tak kosmiczne liczby odchodzą już w niebyt, a banki urealniły ten parametr, to nie wiemy czy w bliżej nie dającej się przewidzieć przyszłości, ponownie nie wrócą do takich ofert w ferworze walki konkurencyjnej. Dlatego warto zwrócić uwage na ten slogan, iż choć wprawdzie banki udzielały kredytów ponad faktyczną wartość nieruchomiści pod którą to zabezpieczano kredyt, lecz “przeszacowanie” to można było przeznaczyć jedynie na koszty związane z udzieleniem kredytu. Bank w tym momencie pozwalał sobie na większe ryzyko tylko w obszarze z prowizjami, opłatami za ekspertyzy, wyceny itp. Faktycznie, do naszych rąk 130%, nie miało szans trafić, a jeśli trafiało to niekoniecznie tak korzystnie oprocentowane jak główna część kredytu.

Porady w agencjach doradztwa finansowego są bezpłatne:

To prawda, choć z uwagi na to, iż firmy z tej branży nie działają społecznie, ktoś za ich pracę jednak płaci. W jaki sposób to wpływa na jakość porady, nie zawsze jesteśmy w stanie ocenić, dlatego lepiej mieć na uwadzę, że te oszczędności mogą nas kosztować więcej niż płatna porada.

_______________________________

Generalnie, w reklame jak to w reklamie, łatwo wytłumaczyć oględność informacji wymuszoną skrótowością haseł promocyjnych, czasem trwania bloczku reklamowego albo ograniczoną ilością miejsca w ogłoszeniu prasowym.  Bądźmy świadomi, że niejednokrotnie oględność zastępuje wybiórczość, dzięki której informowani czasami (na szczęście ostatnio nie za często) o zaletach oddzielnych produktów (np.: zestawianie zalet oprocentowania CHF i wymaganego zabezpieczenia w PLN itp.), których w praktyce nie da sie połączyć.

Ponieważ najcenniejszą nauką jest nauka na cudzych błędach, banki działające na naszym obszarze szybko zareagowały na “amerykańską lekcję” rewidując każdy z elementów swojej oferty oraz łagodząc wyśrubowane i nastawione na ostrą walkę o klienta parametry kredytów konsolidacyjnych. W praktyce oznacza to podwyższanie oprocentowania, obniżanie maksymalnego okresu kredytowania oraz obniżenie wartości kredytu udzielonego pod konkretne zabezpieczenie. Równolegle podskakują marże i opłaty za ubezpieczenia, więc o wszystko należy dziś pytać do skutku, tzn. do otrzymania pełnej odpowiedzi co do warunków udzielenia kredytu. Natomiast przedłużające się “badanie zdolności kredytowej” klienta, bardzo komplikuje odpowiedź co do tego jaki kredyt ostatecznie i na jakich warunkach otrzymamy. O ile otrzymamy w ogóle – znany jest przypadek klienta jednego z banków, dla którego po prostu zabrakło waluty (CHF), przez co nie otrzymał on wypłaty na czas, co następnie spowodowało lawinę nieprzyjemności (ale to temat na oddzielny artykuł).

W tak dynamicznej sytuacji na rynku walutowym, której główną cechą jest nie tyle ostre pikowanie złotówki w dół, co niewiadoma, na jakim poziomie ta drastyczna obniżka się zatrzyma, doradcy finansowi powracają do starej zasady brania kredytu w walucie w której się zarabia, którą to rekomendują swoim klientom. O ile kredyty we frankach szwajcarskich (CHF) są nadal znacznie korzystniej oprocentowane od kredytów złotówkowych, to perspektywa spłacania długoletniego zadłużenia zmusza do zastanowienia się dwa razy nad ryzykiem wystąpienia wahań kursowych w długim okresie, które dziś są po prostu namacalne. Nie ma co ukrywać, że wiele osób obciążających swoją hipotekę, czy to na cel mieszkaniowy czy też konsolidacji zobowiązań, skusiło się na sporą rożnicę w miesięcznej spłacie na korzyść CHF do PLN, nie przejmując się wcale ryzykiem z tym związanym (a stara, świecka zasada mówi przecież, że nigdy “plusy nie powinny przesłaniać nam minusów”). Dzisiaj są w sytuacji nie do pozazdroszczenia, a śledzenie kursów walutowych przyprawia ich o niemały ból głowy.

Jak więc działać w warunkach podwyższonego ryzyka? Bo o takich możemy dzisiaj mówić. Wzorem banków, musimy sami sobie postawić wyższe wymagania odnośnie możliwości spłaty kredytu, starać się o większą rezerwę dostępnych w miarę szybko środków. Czy konsolidacja kredytów jest nadal opłacalna? Oczywiście, że tak. Jeśli zamierzamy np.: refinansować kredyty mieszkaniowe w walucie obcej, i konsolidować będziemy w tej samej walucie, to samo ryzyko ciąży na obu rozwiązaniach. Możemy natomiast przy okazji konsolidowania, to ryzyko redukować, przewalutowując kredyt do waluty o bardziej stabilnym dla nas kursie spłaty (chyba, że lubimy ryzyko). Zmniejsza się oszczędność na oprocentowaniu w stosunku do kredytów konsumpcyjnych, ale ilość parametrów służących do dostosowywania kredytu konsolidacyjnego do indywidualnych wymagań, nadal pozwala nam otrzymać produkt skrojony na aktualne potrzeby.

Z powodu nieregulowania swoich zobowiązań w terminie, na listy dłużników trafiło już blisko 1 300 tyś osób. Ponieważ figurowanie z zaległościami w BiK zamyka nieraz (ale nie zawsze) drogę do uzyskania kredytu w większości banków, należy starać się unikać zaległości w płatnościach – zaległości dłuższe niż 30 dni kwalifikują się do uzyskania niechcianego wpisu. Ale nie ma też co straszyć BiKiem. 95% zgromadzonych w nim informacji (z około 16 milionów ujętych w spisie osób), stanowią raporty o prawidłowym i rzetelnym spłacaniu swoich zobowiązań. Nie jest więc tak, że BiK jest synonimem jakiejś czarnej listy dłużników (w odróżnieinu od KRDN, MIG). Często niedoceniamy powstającej w jego bazach pozytywnej opinii o klientach banków, a przypominamy sobie o BiKu, gdy ten staje się przeszkodą przy korzystaniu z nowych ofert finansowych. Nie zauważamy też szybciej rozpatrywanych wniosków kredytowych, natomiast te ciągnące sie tygodniami lub miesiącami, nie pozostawiają nas obojętnych, jeśli dotyczą nas osobiście, a szczególnie gdy zależy nam na czasie.

Niezbyt krystaliczna przeszłość zapisana w BiKu nie koniecznie musi nam zamykać drogi do kredytu ale może wpłynąć na zaproponowane oprocentowanie, pobrane prowizje, wymagane ubezpieczenia oraz dokumenty potrzebne do uzyskania finansowego zastrzyku. Choć więc dla wielu osób skrót BiK przywodzi na myśl najczarniejsze skojarzenia, nie można zapominać, że kredyt bez BiK mógłby być dla wielu z nas znacznie mniej dostępny, a także bardziej kosztowny (aby podkreślić wymierną stronę działalności Biura).

Umożliwienie spłaty co miesiąc niewielkich kwot zadłużenia na karcie kredytowej skutkuje często w praktyce minimalnym zmniejszaniem się kapitału kredytu (do spłacenia), gdyż spłata w dużej mierze składają się na same odsetki. Wydłużamy w ten sposób spłatę całości zadłużenia w nieskończoność, mnożąc koszt odsetek wynikający z niebotycznych odsetek. Różnica w między oprocentowaniem limitów kart kredytowych, a kredytem konsolidacyjnym gotówkowym może być dla nas bardzo opłacalna, a jeśli w grę wchodzi konsolidacja z zabezpieczeniem hipotecznym, różnica ta wzrasta jeszcze bardziej radykalnie.

Ocenia się, że jedna trzecia brytyjczyków, stając wobec wspomnianych wyżej problemów, skłonna jest do ukrywania tych problemów przed swoimi partnerami w obawie przed utratą akceptacji, zaufania lub też sympatii. To interesujące, że w świecie finansów, zachowaniami całych rynków, giełd, a także pojedynczych akcjonariuszy, spekulantów itd. pomimo starannych i skomplikowanych kalkulacji, zastosowania nowoczesnych technologii, komputerów i algorytmów, emocje i społeczna psychologia odciska takie piętno, że potrafi chwiać w posadach całej gospodarki światowej. Jest to wynikiem sumy emocji pojedynczych uczestników rynku, i w wypadku budżetów domowych, emocje te także odgrywają istotną rolę (w swojej skali). Czy to wynika z przyzwyczajeń, czy nazbyt swobodnej rozrzutności, czy też obranego stylu życia, problem finansowy może mieć swoje źródła w skrzętnie ukrywanych schematach zachowań. Dlatego najbliższe osoby mogą nam pomóc w ich wykryciu (jeśli sami nie potrafimy z jakiegoś powodu dostrzec). Nowy kredyt, niczym setka dla alkoholika, może być jedynie chwilowym rozwiązaniem problemu, który powróci, gdyż nie sięga do źródła trudności, a jedynie maskuje ich efekty. Kredyt konsolidacyjny, w obliczu takich trudności, powinien iść w parze ze ścisłą analizą naszej sytuacji, aby nie stał się jedynie odroczeniem czekającej nas egzekucji.

Przyjrzyjmy się naszym miesięcznym spłatom za mieszkanie, samochód, lodówkę, wakacyjną pożyczkę na wyjazd. Przydzielmy im priorytety – pilne i takie które mogą jeszcze chwilę poczekać. Sporządzona wcześniej lista pomoże nam w tym zadaniu. Jeśli koniec do końca nam się nie chce związać, oszacujmy konsekwencje jakie związane są ze spóźnieniem dla poszczególnych kredytów i pożyczek. Analiza naszej sytuacji oraz plan wyjścia z pętli zadłużeń może dać nam możliwość negocjacji terminów spłaty z podmiotami u których zalegamy, jako klienci realnym rozwiązaniem trudnej sytuacji, która może się przydarzyć każdemu. Nie jest to oczywiście gwarantowane, jeśli w umowach nie zostały zawarte możliwości odroczenia spłat i renegocjacji warunków kredytów ale warto i należy chociaż spróbować. Pewne jest jedno – nie warto nie płacić podatków, nie warto ryzykować nieruchomością na której ciąży hipoteka, oraz nie warto figurować w BiK jako nierzetelny dłużnik. Banki mają doświadczenie także z klientami, którzy mają trudności ze spłatą swoich zobowiązań, a pożyczanie pieniędzy (wbrew temu co wiele osób próbuje nam wmówić) to nie jest tylko odcinanie kuponów ale także raczenie sobie z problemami. Lepszy bank poradzi sobie z tą sytuacją lepiej.

Doczytajmy w umowie, czy nasz kredyt może zostać sprzedany. Taka możliwość nie musi się wiązać z jakimikolwiek konsekwencjami dla nas, w przypadku terminowych spłat. Jednak instytucje odkupujące ‘trudne’ zobowiązania mogą się okazać zaskakująco szybkie i efektywne w odzyskiwaniu pieniędzy.

Jeśli źródłem naszych problemów jest karta kredytowa, sprawdzmy jakie koszty wiążą się z jej korzystaniem. Limity kart kredytowych, z racji swojego oprocentowania, jako pierwsze nadają się do konsolidacji, ale aby nie powtarzać błędów z przeszłości mamy w tym wypadku dwie możliwości – poszukać kart kredytowych w innych bankach, oferujących korzystniejsze oprocentowanie i warunki korzystania lub zrezygnować z używania karty kredytowej wogóle.

I najważniejsze – nie panikujmy. Na bankowacach nie robią wrażenia nasze łzy. Na roztrzęsioną zwierzynę szamoczącą się w potrzasku finansowym czychają latające wokół sępy, czekające tylko aby podać pomocną dłoń, która będzie dla nas przysłowiową “niedźwiedzią przysługą”. Dlatego czasem lepiej zachować pokerową twarz, wobec tych, których zamiary nie są dla nas do końca jasne.

Jeśli jednak motywacją do konsolidowania kredytów cząstkowych jest uporządkowanie i uproszczenie rozliczeń albo też możemy sobie pozwolić na (choćby czasowe) zwiększenie miesięcznej raty. W tym drugim wypadku bardzo korzystne może być przekształcenie rat stałych, w raty malejące – jest to rozwiązanie obniżające koszt odsetek oraz uwalniające stopniowo nasze środki zarezerwowane na comiesięczną spłatę. W ogólnym rozrachunku obniżymy całkowite koszty kredytu, a końcowe raty będą dużo przyjemniejsze do spłacenia.

Na co więc zwracamy uwagę w ofertach:

• koszty związane ze wcześniejszą spłatą kredytów konsolidowanych – ponieważ przewidywanie przyszłości to domena zawodowych wróżek, my, jako amatorzy, nie powinniśmy zakładać z góry, że nie będziemy w stanie spłacić naszego kredytu przed czasem. Chociaż prawdopodobieństwo takie może być małe, to furtka w postaci braku opłaty, lub opłaty nie będącej dla nas ceną zaporową, za wsześniejszą spłatę czyni ofertę banku bardziej atrakcyjną dla nas. Jest to element wart dorzucenia do rachunku porównawczego “za i przeciw” po stronie zalet dodatnich (jeśli opłaty brak, lub jest znikoma) lub zalet ujemnych (takich jak dłuższa spłata, wyższe koszty itp.).
• koszty związane z kredytem, prowizje, ubezpieczenia, inne zabezpieczenia, szczególnie w przypadku hipotecznego kredytu konsolidacyjnego. Koszty związane z ustanowieniem hipoteki mogą znacznie zwiększyć koszt całkowity przedsięwzięcia.
• oprocentowanie. Nie ma praktycznie możliwości aby gotówkowy kredyt konsolidacyjny miał znacząco niższe oprocentowanie od kredytów które wchodzą w konsolidowaną pulę. Bank dążący do zaoferowania nam niższej miesięcznej raty, będzie dążył do wydłużenia okresu spłaty. Na znaczne obniżenie oprocentowania możemy liczyć w przypadku kredytu konsolidacyjnego pod zastaw hipoteczny. Tego rodzaju zabezpieczenie pozwala nam oczekiwać oprocentowania o jednocyfrowej kwocie, a więc znacząco niższej niż typowe kredyty konsumpcyjne, czy oprocentowanie kart kredytowych. Gotówkowy kredyt konsolidacyjny w porównaniu z konsolidacyjnym hipotecznym wypada znacznie mniej korzystnie w ogólnym rozrachunku. Może być on atrakcyjny dla osób, które naprawdę nie znajdują innego wyjścia ze swojej trudnej sytuacji. Kredyty hipoteczne dodatkowo oferowane są zwykle w kilku walutach (a przynajmniej w złotówkach i frankach szwajcarskich). Oprocentowanie we frankach (CHF) jest aktualnie niższe od złotówkowego o kilka punktów, jest najczęściej wybierane z tego względu i przez analityków finansowych oceniane jako najbezpieczniejsze (na chwilę obecną), gdyż nie jest przewidywana znacząza zwyżka franka w najbliższym czasie. Kredytów gotówkowych walutowych banki praktycznie nie oferują.
• koszty związane ze SPREADem. Jeśli bank oferuje dowolną możliwość przewalutowywania kredytu w trakcie jego trwania, warto bliżej przyjżeć się pojęciu SPREADu walutowego,bo pomimo tego atrakcyjnego elementu oferty banku, może nie błyszczeć nie tylko jak złoto, ale nawet tombak. Spread, pisząc węzłowato i krótko – to różnica pomiędzy kursem kupna i sprzedaży dla danej pary walut. Istnieją pewne zastrzeżenia co do manipulowania SPREADem przez banki.
• terminowość dotychczasowych spłat dotychczasowych kredytów. Składając wniosek o kredyt konsolidacyjny, jak w przypadku każdego innego kredytu, zostaniemy zbadani pod kątem naszej zdolności kredytowej, wysokości zarobków i terminowości spłat dotychczasowych kredytów. Jeśli nie dawaliśmy sobie dotychczas z tym rady, a nasze opóźnienia w spłatach wynosiły więcej niż 30 dni, dla banku to będzie sygnał ostrzegawczy, a czasami i przeszkoda nie do przeskoczenia. Dlatego zdecydować się na kredyt konsolidacyjny powinniśmy przed pojawieniem się pierwszych kłopotów ze spłatą, a nie po. Im atrakcyjniej wypadniemy w oczach banku, tym mamy lepsze warunki kredytu mamy szansę otrzymać. Weźmy także pod uwagę to, że wzięcie kredytu konsolidacyjnego pod zabezpieczenie hipoteką nie jest tak błyskawiczne, jakby sytuacja mogłaby wymagać. Ilość formalności, czas oczekiwania na zaświadczenia, dokumenty i wpisy może znacznie opóźnić otrzymanie uzdrawiającego zastrzyku finansowego.

Nie są to oczywiście wszystkie ciekawe niuanse związane z kredytami konsolidacyjnymi (i kredytami w ogóle). Nie sposób ich jednak ująć w krótkim artykule. Innymi zajmujemy się w kolejnych.

Aczkolwiek doradca kredytowy zatrudniony jest przez bank (lub agencję doradczą), to pracując w naszym interesie, powinien być gotowy do przedstawienia się nam w odpowiednim zakresie. Nie będzie nietaktem zrobienie krótkiego wywiadu odnośnie osoby, w której ręce powieżamy naszą przyszłość. Nawet, a nawet szczególnie wtedy, jeśli osoba ta została nam polecona przez naszych znajomych (unikniemy ewentualnych, późniejszych pretensji do polecającego). Zapytajmy naszego konsultanta o wykształcenie i doświadczenie zawodowe, o to czy jego wynagrodzenie jest uzależnione od umowy, którą dopiero podpiszemy (lub nie), ew. o to czy sam korzysta z proponowanych nam rozwiązań finansowych. Jeśli tak, to dlaczego, jeśli nie – przekonująca odpowiedź może dać nam dodatkową informację. Istotną kwestią podczas decydowania się na takie zobowiązanie kredytowe, jest nie tylko redukcja miesięcznej raty, ale zmaksymalizowanie bezpieczeństwa i stabilności finansowej, często na lata. To my będziemy żyli z powziętą decyzją, ponosząc wszystkie jej konsekwencje i ciesząc się pozytywnymi stronami kredytu konsolidacyjnego.

Choć w reklamówkach banków kredyty leżą na ulicy w takich miejscach, że nie trzeba się nawet po nie schylać, to nie warto ulegać tej bajeczce. Powzięta przez nas decyzja będzie zawsze niewygodna pod pewnymi względami, a pod innymi względami komfortowa. Jeśli mamy takie odczucia rozważając kredyt konsolidacyjny o konkretnych parametrach, oznacza to, że bliscy jesteśmy optimum – czyli tego właśnie, czego potrzebujemy (np.: optymalna relacja długości okresu kredytowania w stosunku do wysokości raty na którą możemy sobie pozwolić). Ponieważ o zaletach kredytu można mówić długo, nie będziemy o tym mówić teraz, tymbardziej, że to wady (z naszego punktu widzenia wady) mogą być problemami w przyszłości, jeśli nie rozważymy całego zakresu scenariuszy. Dlatego nie wolno nam się zawachać, aby zapytać naszego konsultanta o scenariusz pesymistyczny, który choćby wielce nieprawdopodobny, każdemu może się przydażyć. Dlatego należy zapytać o sytuację, w której okaże się, że nie jesteśmy spłacić którejś raty kredytu. Czy istnieje możliwość opóźnienia spłaty newralgicznej raty lub renegocjacji parametrów kredytu w trakcie jego trwania.

Choć to nie jest łatwo pamiętać o tych radach, gdy bardzo zależy nam na czasie, pamiętajmy jednak, że starannie podchodząc do tematu oszczędzamy nie tylko pieniądze ale zyskujemy spokój ducha.