Nie można jednak nie zauważać efektów kampanii wizerunkowych, budujących pozytywne impresje na temat usług bankowych, łatwości dostępu do produktów finansowych oraz bezpieczeństwa powierzonych bankowi pieniędzy. Powszechne poczucie zaufania egzemplifikuje się w momencie podpisywania umów z bankiem. Mało który klient czyta i dokładnie analizuje umowy, które zawiera wchodząc w relacje bankowe – rzecz nie do pomyślenia w innych sytuacjach życiowych. Takie postępowanie rzadko jest „karane” (nie w sensie prawnym) występującymi ewentualnie problemami w przyszłości, gdy klient wywiązuje się poprawnie ze swoich zobowiązań (np.: spłaca kredyt terminowo). Zaskoczenie nierzadko powstaje w sytuacjach nietypowych, np.: w przypadku chęci wcześniejszej spłaty dużego kredytu lub przeniesienia swojego zobowiązania do innego banku – refinansowania kredytu, lub konsolidacji w ramach szerszej kolekcji.

Warto jednak zwracać uwagę na warunki umów kredytowych i pożyczkowych, gdy w naszej gospodarce rodzinnej pojawia się jeszcze jedna pożyczka/kredyt. Im bardziej rozdrobniony jest portfel naszych zobowiązań, tym perspektywa kredytu konsolidacyjnego staje się dla nas bardziej ekonomicznie uzasadniona. Dokładna analiza umów kredytowych i ewentualne dopasowanie warunków przed ich podpisaniem do naszych potrzeb ułatwia przyszłą (potencjalną) konsolidację oraz może obniżyć jej koszt. Nie zapominajmy więc, że wygoda i rosnące zaufanie do instytucji bankowych nie zwalnia nas z staranności i weryfikowania zawieranych z bankami umów. Kredyt zaufania owszem. Zaufanie na kredyt – nie polecamy.

Zmiany stopy lombardowej od roku 2007 do września 2010.

Krajowa sytuacja gospodarcza skłaniała Radę Polityki Pieniężnej do systematycznego obniżania stopy lombardowej (której czterokrotność wyznacza granicę maksymalnego oprocentowania dla kredytów) od połowy roku 2008, po okresie dość dynamicznego wzrostu, co widzimy na wykresie. W tej chwili stopy są na relatywnie niskim poziomie i raczej nie można się spodziewać, aby cokolwiek spadły, a jeśli już, to nie będą to znaczące spadki (dwie ostatnie obniżki wynosiły 0,25 punktu procentowego). [Z ostatniej chwili: Rada w dniu dzisiejszym podjęła decyzję o pozostawieniu stóp procentowych bez zmian.] Kredyty oprocentowane maksymalnie nie spadną, dotyczy to szczególnie zadłużenia na kartach kredytowych, które warto konsolidować niemal zawsze w pierwszej kolejności.

Twoją mocną stroną jest posiadanie zabezpieczenia hipotecznego, które może obniżyć wysokość oprocentowania kredytu konsolidacyjnego o kilka procent. Dzięki temu całkowity koszt kredytu będzie niższy i spłata krótsza. Kredyt w walucie obcej (np.: franku szwajcarskim CHF) nie stanowi na chwilę obecną mocnego atutu, a jego łączenie z ewentualną hipoteką jest niewskazane. Kredyty hipoteczne zwykle odnoszą się do wieloletnich okresów, a w takiej perspektywie trudno przewidzieć stabilność kursową. Przekonało się o tym wiele osób zaciągających kredyty w latach 2006, 2007 i 2008, przy bardzo niskim kursie CHF – nieco ponad 2zł. W chwili obecnej kurs wywindował się powyżej 3zł, co spowodowało proporcjonalny wzrost wartości zadłużenia w tej walucie. W przypadkach skrajnych (choć nie odosobnionych) zadłużenie przeliczane na złotówki jest wyższe niż w momencie jego zaciągania. Przekłada się to oczywiście na wyższą ratę do spłacenia co miesiąc i jest dużym problemem dla wielu kredytobiorców.

Innymi czynnikami wpływającymi na warunki kredytu jest nasza sytuacja materialna oraz status zatrudnienia. Paradoksalnie, wyższe zarobki i stabilniejsza praca, to szansa otrzymania kredytu konsolidacyjnego na korzystniejszych warunkach (paradoksalnie, gdyż wydawałoby się, że ta grupa jest mniej „potrzebująca”). Nie wydaje się to być społecznie sprawiedliwe, lecz banki nie sa instytucjami charytatywnymi i udzielają kredytów na podstawie skrupulatnie wykalkulowanego ryzyka, czyli szansy na ewentualne trudności w odzyskiwaniu długu. W tym wypadku sprawdza się powiedzenie, że pieniądz robi pieniądz, a biednemu wiatr w oczy. Pozytywne zapisy w Biurze Informacji Kredytowej (czyli odnotowane regularne spłaty kredytu) uwiarygadniają nas w oczach banku. I analogicznie – przy ewentualnych spóźnieniach lub zaprzestaniu spłacani kredytu – możemy sobie utrudnić lub całkowicie zablokować możliwość uzyskania kredytu konsolidacyjnego. Dlatego istotne jest podjęcie próby analizy i pozbierania rozsypującego się worka z dużą ilością większych oraz mniejszych kredytów zanim stracimy nad nimi kontrolę.

Zwykła pożyczka w tej sytuacji może wydawać się dobrym rozwiązaniem i wprawdzie dzięki niej będziemy pamiętać o świętach jeszcze długo po ich zakończeniu (przy kolejnych spłatach), lecz wielu sytuacjach może ona doprowadzić do mocnego zaciskania pasa, gdy mnogość comiesięcznych opłat, skumuluje się przekraczając akceptowalny poziom, obniżając komfort życia, a nawet zmuszając do ekstremalnego zaciskania pasa. Może się pojawić wtedy myśl o kolejnej pożyczce, na spłatę już posiadanych, a wtedy jesteśmy już krok od tzw. „pułapki kredytowej” czyli błędnego koła zaciągania jednych kredytów na spłatę innych, co może się skończyć nieprzyjemnie, włącznie z wpisami do rejestrów dłużników, czy innych instytucji typu Biuro Informacji Kredytowej. Podobnie się ma korzystanie z kart kredytowych, które wprawdzie kuszą długimi, ponad 50 dniowymi okresami spłaty bez odsetek, lecz gdy nadejdą święta, może się okazać, że ustalony przez bank termin spłaty zadłużenia z karty kredytowej wypadnie nie za „prawie dwa miesiące” ale „nieco ponad trzy tygodnie”, a wypłata nadejdzie jak zwykle…

Dlatego, aby święta nie wiązały się z przykrymi wspomnieniami, należy być mądrym przed, a nie po szkodzie. Właśnie teraz mamy ostatni moment przed świętami do podjęcia decyzji o kredycie konsolidacyjnym oraz skorzystania z możliwości otrzymania dodatkowej gotówki na dowolny cel. W ostatecznym rozrachunku będzie nas to kosztowało dużo mniej (obniżymy miesięczne spłaty), niż dojście do tego samego wniosku dopiero w Nowym Roku, gdy szał zakupowy minie, szaleństwa nocy Sylwestrowej pozostaną we wspomnieniach lub na zdjęciach, a karnawał zacznie nabierać tempa. Wejście w Nowy Rok z luzem w portfelu daje też prawo do poczynienia ambitnych postanowień na kolejny rok, które niekoniecznie muszą wiązać się z nowymi zakupami, a raczej z większą dyscypliną w tym zakresie.

Kredyt konsolidacyjny redukuje zadłużenie:

I tak, i nie. W zależności od dopasowania parametrów, kwota kredytu konsolidacyjnego może być niższa od sumy kredytów poddawanych konsolidacji ale wszystko to zależy od porównania na jakich warunkach wzięliśmy wcześniejsze kredyty, kosztów związanych z udzieleniem nowego kredytu. Wydłużanie okresu spłaty zwiększa koszt odsetek jakie wpłacimy do banku.

Wydłużenie okresu spłaty się opłaca:

Wydłużanie okresu spłaty opłaca się głównie bankowi, gdyż zarobi więcej i zwiąże klienta ze sobą na dłuższy okres. Dla klienta jest to wybór typu „coś za coś” i uzależniony jest od naszej aktualnej sytuacji oraz priorytetów.

Minimum formalności:

To zwykle gorsze warunki – wyższe oprocentowanie, niższa maksymalna kwota kredytu… i w formie pożyczki gotówkowej, bo przy ustanawianiu hipoteki, to minimum formalności jest i tak obłożone pewnymi restrykcjami, ale jeśli chce sie uzyskać radykalną różnicę w oprocentowaniu, to nie ma innego wyjścia. Poza tym minimum formalności dotyczy osób z krystaliczną historią spłacania kredytów oraz o stabilnych dochodach. Jeśli nie spełniamy standardowych kryteriów, liczba wymaganych zaświadczeń i kwitków może się zwiększyć.

Kredyt na 130% wartości nieruchomości zabezpieczającej:

Choć tak kosmiczne liczby odchodzą już w niebyt, a banki urealniły ten parametr, to nie wiemy czy w bliżej nie dającej się przewidzieć przyszłości, ponownie nie wrócą do takich ofert w ferworze walki konkurencyjnej. Dlatego warto zwrócić uwage na ten slogan, iż choć wprawdzie banki udzielały kredytów ponad faktyczną wartość nieruchomiści pod którą to zabezpieczano kredyt, lecz „przeszacowanie” to można było przeznaczyć jedynie na koszty związane z udzieleniem kredytu. Bank w tym momencie pozwalał sobie na większe ryzyko tylko w obszarze z prowizjami, opłatami za ekspertyzy, wyceny itp. Faktycznie, do naszych rąk 130%, nie miało szans trafić, a jeśli trafiało to niekoniecznie tak korzystnie oprocentowane jak główna część kredytu.

Porady w agencjach doradztwa finansowego są bezpłatne:

To prawda, choć z uwagi na to, iż firmy z tej branży nie działają społecznie, ktoś za ich pracę jednak płaci. W jaki sposób to wpływa na jakość porady, nie zawsze jesteśmy w stanie ocenić, dlatego lepiej mieć na uwadzę, że te oszczędności mogą nas kosztować więcej niż płatna porada.

_______________________________

Generalnie, w reklame jak to w reklamie, łatwo wytłumaczyć oględność informacji wymuszoną skrótowością haseł promocyjnych, czasem trwania bloczku reklamowego albo ograniczoną ilością miejsca w ogłoszeniu prasowym.  Bądźmy świadomi, że niejednokrotnie oględność zastępuje wybiórczość, dzięki której informowani czasami (na szczęście ostatnio nie za często) o zaletach oddzielnych produktów (np.: zestawianie zalet oprocentowania CHF i wymaganego zabezpieczenia w PLN itp.), których w praktyce nie da sie połączyć.

Ponieważ najcenniejszą nauką jest nauka na cudzych błędach, banki działające na naszym obszarze szybko zareagowały na „amerykańską lekcję” rewidując każdy z elementów swojej oferty oraz łagodząc wyśrubowane i nastawione na ostrą walkę o klienta parametry kredytów konsolidacyjnych. W praktyce oznacza to podwyższanie oprocentowania, obniżanie maksymalnego okresu kredytowania oraz obniżenie wartości kredytu udzielonego pod konkretne zabezpieczenie. Równolegle podskakują marże i opłaty za ubezpieczenia, więc o wszystko należy dziś pytać do skutku, tzn. do otrzymania pełnej odpowiedzi co do warunków udzielenia kredytu. Natomiast przedłużające się „badanie zdolności kredytowej” klienta, bardzo komplikuje odpowiedź co do tego jaki kredyt ostatecznie i na jakich warunkach otrzymamy. O ile otrzymamy w ogóle – znany jest przypadek klienta jednego z banków, dla którego po prostu zabrakło waluty (CHF), przez co nie otrzymał on wypłaty na czas, co następnie spowodowało lawinę nieprzyjemności (ale to temat na oddzielny artykuł).

W tak dynamicznej sytuacji na rynku walutowym, której główną cechą jest nie tyle ostre pikowanie złotówki w dół, co niewiadoma, na jakim poziomie ta drastyczna obniżka się zatrzyma, doradcy finansowi powracają do starej zasady brania kredytu w walucie w której się zarabia, którą to rekomendują swoim klientom. O ile kredyty we frankach szwajcarskich (CHF) są nadal znacznie korzystniej oprocentowane od kredytów złotówkowych, to perspektywa spłacania długoletniego zadłużenia zmusza do zastanowienia się dwa razy nad ryzykiem wystąpienia wahań kursowych w długim okresie, które dziś są po prostu namacalne. Nie ma co ukrywać, że wiele osób obciążających swoją hipotekę, czy to na cel mieszkaniowy czy też konsolidacji zobowiązań, skusiło się na sporą rożnicę w miesięcznej spłacie na korzyść CHF do PLN, nie przejmując się wcale ryzykiem z tym związanym (a stara, świecka zasada mówi przecież, że nigdy „plusy nie powinny przesłaniać nam minusów”). Dzisiaj są w sytuacji nie do pozazdroszczenia, a śledzenie kursów walutowych przyprawia ich o niemały ból głowy.

Jak więc działać w warunkach podwyższonego ryzyka? Bo o takich możemy dzisiaj mówić. Wzorem banków, musimy sami sobie postawić wyższe wymagania odnośnie możliwości spłaty kredytu, starać się o większą rezerwę dostępnych w miarę szybko środków. Czy konsolidacja kredytów jest nadal opłacalna? Oczywiście, że tak. Jeśli zamierzamy np.: refinansować kredyty mieszkaniowe w walucie obcej, i konsolidować będziemy w tej samej walucie, to samo ryzyko ciąży na obu rozwiązaniach. Możemy natomiast przy okazji konsolidowania, to ryzyko redukować, przewalutowując kredyt do waluty o bardziej stabilnym dla nas kursie spłaty (chyba, że lubimy ryzyko). Zmniejsza się oszczędność na oprocentowaniu w stosunku do kredytów konsumpcyjnych, ale ilość parametrów służących do dostosowywania kredytu konsolidacyjnego do indywidualnych wymagań, nadal pozwala nam otrzymać produkt skrojony na aktualne potrzeby.

Z powodu nieregulowania swoich zobowiązań w terminie, na listy dłużników trafiło już blisko 1 300 tyś osób. Ponieważ figurowanie z zaległościami w BiK zamyka nieraz (ale nie zawsze) drogę do uzyskania kredytu w większości banków, należy starać się unikać zaległości w płatnościach – zaległości dłuższe niż 30 dni kwalifikują się do uzyskania niechcianego wpisu. Ale nie ma też co straszyć BiKiem. 95% zgromadzonych w nim informacji (z około 16 milionów ujętych w spisie osób), stanowią raporty o prawidłowym i rzetelnym spłacaniu swoich zobowiązań. Nie jest więc tak, że BiK jest synonimem jakiejś czarnej listy dłużników (w odróżnieinu od KRDN, MIG). Często niedoceniamy powstającej w jego bazach pozytywnej opinii o klientach banków, a przypominamy sobie o BiKu, gdy ten staje się przeszkodą przy korzystaniu z nowych ofert finansowych. Nie zauważamy też szybciej rozpatrywanych wniosków kredytowych, natomiast te ciągnące sie tygodniami lub miesiącami, nie pozostawiają nas obojętnych, jeśli dotyczą nas osobiście, a szczególnie gdy zależy nam na czasie.

Niezbyt krystaliczna przeszłość zapisana w BiKu nie koniecznie musi nam zamykać drogi do kredytu ale może wpłynąć na zaproponowane oprocentowanie, pobrane prowizje, wymagane ubezpieczenia oraz dokumenty potrzebne do uzyskania finansowego zastrzyku. Choć więc dla wielu osób skrót BiK przywodzi na myśl najczarniejsze skojarzenia, nie można zapominać, że kredyt bez BiK mógłby być dla wielu z nas znacznie mniej dostępny, a także bardziej kosztowny (aby podkreślić wymierną stronę działalności Biura).

Umożliwienie spłaty co miesiąc niewielkich kwot zadłużenia na karcie kredytowej skutkuje często w praktyce minimalnym zmniejszaniem się kapitału kredytu (do spłacenia), gdyż spłata w dużej mierze składają się na same odsetki. Wydłużamy w ten sposób spłatę całości zadłużenia w nieskończoność, mnożąc koszt odsetek wynikający z niebotycznych odsetek. Różnica w między oprocentowaniem limitów kart kredytowych, a kredytem konsolidacyjnym gotówkowym może być dla nas bardzo opłacalna, a jeśli w grę wchodzi konsolidacja z zabezpieczeniem hipotecznym, różnica ta wzrasta jeszcze bardziej radykalnie.

Ocenia się, że jedna trzecia brytyjczyków, stając wobec wspomnianych wyżej problemów, skłonna jest do ukrywania tych problemów przed swoimi partnerami w obawie przed utratą akceptacji, zaufania lub też sympatii. To interesujące, że w świecie finansów, zachowaniami całych rynków, giełd, a także pojedynczych akcjonariuszy, spekulantów itd. pomimo starannych i skomplikowanych kalkulacji, zastosowania nowoczesnych technologii, komputerów i algorytmów, emocje i społeczna psychologia odciska takie piętno, że potrafi chwiać w posadach całej gospodarki światowej. Jest to wynikiem sumy emocji pojedynczych uczestników rynku, i w wypadku budżetów domowych, emocje te także odgrywają istotną rolę (w swojej skali). Czy to wynika z przyzwyczajeń, czy nazbyt swobodnej rozrzutności, czy też obranego stylu życia, problem finansowy może mieć swoje źródła w skrzętnie ukrywanych schematach zachowań. Dlatego najbliższe osoby mogą nam pomóc w ich wykryciu (jeśli sami nie potrafimy z jakiegoś powodu dostrzec). Nowy kredyt, niczym setka dla alkoholika, może być jedynie chwilowym rozwiązaniem problemu, który powróci, gdyż nie sięga do źródła trudności, a jedynie maskuje ich efekty. Kredyt konsolidacyjny, w obliczu takich trudności, powinien iść w parze ze ścisłą analizą naszej sytuacji, aby nie stał się jedynie odroczeniem czekającej nas egzekucji.

Przyjrzyjmy się naszym miesięcznym spłatom za mieszkanie, samochód, lodówkę, wakacyjną pożyczkę na wyjazd. Przydzielmy im priorytety – pilne i takie które mogą jeszcze chwilę poczekać. Sporządzona wcześniej lista pomoże nam w tym zadaniu. Jeśli koniec do końca nam się nie chce związać, oszacujmy konsekwencje jakie związane są ze spóźnieniem dla poszczególnych kredytów i pożyczek. Analiza naszej sytuacji oraz plan wyjścia z pętli zadłużeń może dać nam możliwość negocjacji terminów spłaty z podmiotami u których zalegamy, jako klienci realnym rozwiązaniem trudnej sytuacji, która może się przydarzyć każdemu. Nie jest to oczywiście gwarantowane, jeśli w umowach nie zostały zawarte możliwości odroczenia spłat i renegocjacji warunków kredytów ale warto i należy chociaż spróbować. Pewne jest jedno – nie warto nie płacić podatków, nie warto ryzykować nieruchomością na której ciąży hipoteka, oraz nie warto figurować w BiK jako nierzetelny dłużnik. Banki mają doświadczenie także z klientami, którzy mają trudności ze spłatą swoich zobowiązań, a pożyczanie pieniędzy (wbrew temu co wiele osób próbuje nam wmówić) to nie jest tylko odcinanie kuponów ale także raczenie sobie z problemami. Lepszy bank poradzi sobie z tą sytuacją lepiej.

Doczytajmy w umowie, czy nasz kredyt może zostać sprzedany. Taka możliwość nie musi się wiązać z jakimikolwiek konsekwencjami dla nas, w przypadku terminowych spłat. Jednak instytucje odkupujące ‘trudne’ zobowiązania mogą się okazać zaskakująco szybkie i efektywne w odzyskiwaniu pieniędzy.

Jeśli źródłem naszych problemów jest karta kredytowa, sprawdzmy jakie koszty wiążą się z jej korzystaniem. Limity kart kredytowych, z racji swojego oprocentowania, jako pierwsze nadają się do konsolidacji, ale aby nie powtarzać błędów z przeszłości mamy w tym wypadku dwie możliwości – poszukać kart kredytowych w innych bankach, oferujących korzystniejsze oprocentowanie i warunki korzystania lub zrezygnować z używania karty kredytowej wogóle.

I najważniejsze – nie panikujmy. Na bankowacach nie robią wrażenia nasze łzy. Na roztrzęsioną zwierzynę szamoczącą się w potrzasku finansowym czychają latające wokół sępy, czekające tylko aby podać pomocną dłoń, która będzie dla nas przysłowiową „niedźwiedzią przysługą”. Dlatego czasem lepiej zachować pokerową twarz, wobec tych, których zamiary nie są dla nas do końca jasne.